વનસ્પતિમાં પાણીના વહન માટેના સંસક્તિ-તાણ-બાષ્પોત્સર્જન ખેંચાણ (cohesion-tension-transpiration pull) મોડેલને સમજાવો.

(N/A) - વનસ્પતિમાં બાષ્પોત્સર્જનને કારણે $Xylem$ (જલવાહક) દ્વારા પાણીનું ઉપરની તરફ વહન મુખ્યત્વે નીચેના ભૌતિક ગુણધર્મો પર આધારિત છે:
- $Cohesion$ $Force$ (સંસક્તિ બળ): પાણીના અણુઓ વચ્ચેનું પરસ્પર આકર્ષણ.
- $Adhesion$ $Force$ (આસક્તિ બળ): પાણીના અણુઓનું ધ્રુવીય સપાટીઓ (જેમ કે જલવાહક ઘટકોની સપાટી) તરફ આકર્ષણ.
- $Surface$ $Tension$ (પૃષ્ઠતાણ): પાણીના અણુઓ વાયુ અવસ્થા કરતા પ્રવાહી અવસ્થામાં એકબીજા તરફ વધુ આકર્ષાયેલા હોય છે.
- આ ગુણધર્મો પાણીને ઉચ્ચ તણાવ ક્ષમતા (tensile strength) આપે છે,જે ખેંચાણ બળ સામે ટકી રહેવાની ક્ષમતા છે,અને ઉચ્ચ કેશિકાત્વ (capillarity) પ્રદાન કરે છે.
- કેશિકાત્વ એટલે પાતળી નળીઓમાં ઉપર ચઢવાની ક્ષમતા. વનસ્પતિમાં,જલવાહક ઘટકો - જલવાહિનીકી (tracheids) અને જલવાહિની (vessel elements) ના નાના વ્યાસને કારણે કેશિકાત્વમાં મદદ મળે છે.